Tarlada Su Olduğu
Nasıl Anlaşılır?

Bir arazide yeraltı suyunun varlığını en iyi ele veren şey bitkilerdir. Söğüt, kavak, çınar ve dişbudak gibi ağaçlar kökleriyle suya ulaşmak zorundadır; bu ağaçların kendiliğinden yetiştiği yerlerde yeraltı suyu genellikle yakındır. Kamış, saz, yabani nane ve böğürtlen de nemli zemini seven bitkilerdir. En önemli ipuçlarından biri de şudur: Yaz ortasında, çevresi sararmışken yeşil kalan bölümler — o noktanın altında toprağı besleyen bir nem kaynağı var demektir.

Su her zaman aşağıya doğru hareket eder ve toplanabileceği yerlerde birikir. Vadi tabanları, eski dere yatakları, iki tepe arasındaki boğazlar ve arazinin çukurda kalan bölümleri yeraltı suyunun toplanma noktalarıdır. Tarlanız eğimliyse, suyun aranacağı yer genellikle eğimin alt tarafı ve suyun doğal akış hattıdır. Yıllar önce kurumuş bir dere yatağının izi bile hâlâ değerli bir işarettir; yüzeydeki su çekilse de derindeki damar çoğu zaman devam eder.

Yağmurdan günler sonra bile nemli kalan, güneş altında geç kuruyan bölümler dikkatle izlenmelidir. Kurak dönemde tarlanın her yeri çatlarken çatlamayan, koyu renkli kalan kesimler altta nem olduğunu gösterir. Sabah erken saatte araziyi gezdiğinizde bazı bölümlerin diğerlerinden belirgin şekilde daha nemli olduğunu görüyorsanız, o hattı not edin. Kışın kar örtüsünün en geç eridiği ya da en erken eridiği hatlar da zemin hakkında bilgi verir.

Doğa, suyu bizden önce bulur. Akşam saatlerinde belirli bir nokta üzerinde kümelenen sivrisinek ve tatarcık bulutları nemli zeminin işaretidir. Karıncaların yuvalarını ısrarla kurduğu hatlar, kuşların sabah ve akşam belirli bir bölgeye inmesi, yaban hayvanlarının eşeleme izleri — bunların tekrar ettiği noktalar, yüzeye yakın nemin olduğu yerlerdir.

Arazideki kayaların kuzey yüzünde değil de dibinde, toprakla birleştiği yerde yosunlanma varsa zemin nemli demektir. Eski kaynak yerlerinde görülen kireç birikintili taşlar (kaynak taşları), o noktadan bir zamanlar su çıktığını gösterir. Toprağın yapısı da önemlidir: killi tabakalar suyu tutar, çakıllı ve kumlu tabakalar suyu iletir. Yüzeyde görülen bu geçişler, altta ne olduğu hakkında fikir verir.

En sağlam karşılaştırma kaynağı komşu kuyulardır. Çevrenizdeki kuyuların kaç metrede suya ulaştığını, verimlerinin ne olduğunu ve hangi mevsimde azaldığını öğrenin. Yeraltı su damarları çoğu zaman geniş hatlar hâlinde ilerler; komşu tarlada 60 metrede çıkan su, sizin tarlanızın uygun noktasında da benzer derinlikte olabilir. Ancak dikkat: damar her tarlanın altından geçmez — 200 metre ötede su varken sizin sondaj noktanız kuru çıkabilir. Bu yüzden nokta tespiti kritiktir.

Yaz sabahlarında güneş doğarken araziyi gözlemleyin. Yeraltı suyu yüzeye yakın olan bölümlerde hafif bir buğu ya da alçak sis oluşur; toprak ısındıkça alttaki nem buharlaşarak yükselir. Bu buğunun her sabah aynı hat üzerinde tekrarlanması, altında su bulunma ihtimali yüksek bir bölgeyi işaret eder. Aynı şekilde kış aylarında kırağının tutmadığı şeritler de zeminden gelen ısı ve nem farkını gösterir.